Illustratie: Tobias Rutteman
De SK helpt je maandelijks je archaïsche vocabulaire uit te breiden dan wel nieuw leven in te blazen. Zo kan ‘geborneerd’ prima worden gebruikt om ‘dom’ te vervangen, en kan ‘oppervlakkig’ verruilt worden voor het fraaie ‘wuft’. Nu is het wel zaak je publiek aandachtig uit te kiezen, en niet te pas en te onpas archaïsch te oreren. In presentaties en discussies doen verouderde woorden en zegswijzen het dikwijls goed, hetzij door de ander van zijn à propos te brengen, hetzij door je retorische excellentie kracht bij te zetten, en zo oplettendheid te weeg te brengen. Wel met mate uiteraard. De kunst is om die woorden, uitdrukkingen of gezegden te kiezen, die de meesten wel eens gehoord hebben, of enigszins kunnen thuisbrengen, maar die ze zelf zelden tot nooit gebruiken
Woord : • Drenzen
Betekenis (Van Dale): Huilerig zeuren. In de vijftiende eeuw al gesignaleerd in de vorm ‘drensen’: snikken, zuchten (1477). “Onophoudelijk op een huilerige toon om iets vragen” gaf Van Dale in 1872 als omschrijving. Een mooi woord dat spijtig genoeg zelden nog gebruikt wordt, terwijl huilerig gezeur toch regelmatig voor komt. Je hoeft hierbij niet enkel te denken aan romantische Shakespeare personages of matige films op tv; ook menig relatie in moeilijke tijden is niet gespeend van deze bezigheid. De koningen (en misschien wel meer de koninginnen) van het drenzen blijven echter kinderen, en met zelfmedelijden overgoten labiele geesten.
Voorbeeldzin: “Vrouw, stop met drenzen!”
Spreekwoord, uitdrukking of gezegde: • Goede sier maken
Betekenis (Van Dale): een goede indruk maken met iets. De uitdrukking heeft doorgaans een negatieve bijklank, omdat men iets alleen doet vanwege de positieve bijklank. Ook kan het zijn dat men de eer voor iets opeist, terwijl een ander het meeste werk heeft gedaan. Sier is ontleend aan het Franse chiere, wat “onthaal, datgene waarop je iemand onthaalt” betekent. Een uitdrukking die te weinig ten gehore wordt gebracht. Bij gebruik moet je vooral op ‘sier’ de nadruk leggen bij het, voor verhoogde dramatiek. De ‘s’ moet hiervoor een harde ‘s’ zijn, om (geveinsde) frustratie te benadrukken.
Voorbeeldzin: “Een beetje goede sier lopen maken terwijl ik het meeste heb gedaan.”
