Archaïsch #8

Archaïsch #8

Illustratie: Tobias Rutteman

De SK helpt je maandelijks je archaïsche vocabulaire uit te breiden dan wel nieuw leven in te blazen. Zo kun je voortaan ‘pierewaaien’ in plaats van ‘uitgaan’ of ‘stappen’, en is een tovenaar voortaan een ‘duiveljager’. Nu is het wel zaak je publiek aandachtig uit te kiezen, en niet te pas en te onpas archaïsch te oreren. In presentaties en discussies doen verouderde woorden en zegswijzen het dikwijls goed, hetzij door de ander van zijn à propos te brengen, hetzij door je retorische excellentie kracht bij te zetten, en zo oplettendheid te weeg te brengen. Wel met mate uiteraard. De kunst is om die woorden, uitdrukkingen of gezegden te kiezen, die de meesten wel eens gehoord hebben, of enigszins kunnen thuisbrengen, maar die ze zelf zelden tot nooit gebruiken.

Woord : • Fluim

Betekenis (Van Dale): Portie slijm­. Ook wel gebruikt om speeksel aan te duiden. Naar het Latijnse ‘flegma’, en afgeleid van het Oud Franse ‘fleume’. In de dertiende eeuw al gesignaleerd met als betekenis ‘slijm, verkoudheid’. Volgens de Middeleeuwse geneeskunst, in navolging van de welbekende Griekse geneesheer Hippocrates,  was flegma ‘slijm’ een van de vier lichaamssappen (of humoren), waaruit het menselijk lichaam bestond en wier onderlinge verhouding iemands karakter bepaalde. De mogelijkheden tot variëren zijn eindeloos, zo kun je voortaan onder meer een ondefinieerbaar hoopje vocht benoemen en fluim uitwisselen met je scharrel.

Voorbeeldzin: “Wat is die fluim op je shirt?”

Spreekwoord, uitdrukking of gezegde: Dank je de koekoek

Betekenis (Van Dale): Door dit te zeggen geef je te kennen dat je het onzin vindt wat er is gezegd, dat je het niet gelooft of dat je er niks mee te maken wilt hebben. Hoewel deze uitdrukking het in een monoloog ook goed doet, is deze dus doorgaans een reactie op iemand anders. Zij gaat vrijwel altijd samen met een zekere verontwaardiging. De oorspronkelijk vorm, ‘loop naar de koekoek’, komt uit een tijd waarin er nog groot ontzag voor de duivel bestond. Om zijn naam niet met zoveel woorden te noemen, duidde men deze o.a. aan met ‘koekoek’.

Voorbeeldzin: “En u, met u harses op tv, nou ik dank je de koekoek.” Uit: Draadstaal, straatinterview: ‘Inkomen’.

Archaïsch, Robin van der Sar Archaïsch, Vaste Rubrieken

Leave a Reply