Deze maand hebben we Jo Kuiper in de Apart Ja. Hij is technisch medewerker van de der Aa-Kerk, al twintig jaar lang vrijwilliger bij het Noorderzon Festival en daarnaast geeft hij klankmassages met onder andere zijn mondharp. De SK sprak met hem in de der Aa-Kerk. Hij heeft een gezicht dat je onthoudt als je hem zou tegenkomen op straat. Met zijn hoed, lange haar en baard is hij namelijk een opvallende verschijning. Tijdens het interview gooit hij vier zakjes suiker in zijn koffie. ‘Alleen maar extra energie, en dik word ik er toch niet van.’
Wat doe je hier eigenlijk precies voor de der Aa-Kerk?
Ik ben technisch medewerker. Dat betekent dat ik kleinschalig onderhoud van de kerk onder mijn beheer heb. Ik assisteer ook met de opbouw van diverse evenementen, en soms maak ik ook nieuwe dingen voor de der Aa-Kerk. Ik heb bijvoorbeeld hier alle kamers gemaakt die wij hier in gebruik hebben, en de balie bij de ingang. Ik vind het heel prettig om hier aan het werk te zijn, voornamelijk in m’n eentje.
Je was daarnet bezig met het afbreken van een podium, wat voor evenement was hier gisteravond?
Het tijdschrift Noorderbreedte vierde hun 35-jarig bestaan. Ter gelegerd van dat lustrum is er een CD gemaakt, die ze hier trouwen anderhalve maand geleden in de kerk hebben opgenomen. Dat werd gisteren opgevoerd. Harry Muskee zou komen zingen, maar daar moesten ze toen een andere zanger voor vinden. De nummers van die CD werden hier gisteren live gespeeld.
Is dit dan niet een lastige locatie voor concerten, in verband met de galm?
Dat hangt ervan af wat voor muziek je speelt. Laatst hadden we bijvoorbeeld Hed Kandi hier. Persoonlijk vind ik dat soort muziek niet leuk, maar het was wel een erg geslaagd feestje. De concerten hier zijn heel divers, dat is heel leuk. Een paar jaar geleden was er hier een bedrijfsfeest waar er vijf of zes verschillende bands optraden. Er trad ook een bluesband op, en een van die bandleden hoorde mij mondharp spelen. We stonden buiten een beetje te roken en te ouwehoeren. Toen zei hij: ‘Jij gaat straks mee het podium op een meespelen.’ Ik zei: ‘nee, ik werk hier, ik ben personeel van de kerk.’ ‘Niet mee te maken’, zei ‘ie. ‘Meespelen.’ Dat is erg leuk. Verder hebben we hier Karin Bloemen gehad, Liesbeth List… en die dwerg, die Van Velzen.
Verder ben je ook al twintig jaar lang vrijwilliger bij Noorderzon. Wat is het grootste verschil tussen vroeger en nu?
Er zijn veel meer vrijwilligers nu, waardoor bepaalde dingen strakker in de hand gebouden moeten worden. Ik ben een van de weinigen die zich daar minder van aantrekt. Je mag bijvoorbeeld geen biertje meer weggeven, niks meer. Ik doe dat wel. Het is gewoon een vorm van klantenbinding, en bovendiep tap ik heel scherp. De tien biertjes die ik weggeef, worden door anderen gewoon weggegooid bij het tappen. Een aantal jaar geleden tapten we nog uit vaatjes. De belastingdienst rekent dat als 171 biertjes. Ik zei van tevoren al dat ik er tussen de 170 en 175 uit zou kunnen tappen. Die avond kwam ik uit op 171. Ik gaf dat door aan kantoor, waar toevallig die man van de belastingdienst toen was. Hij zei: ‘dit is jullie beste tapper! Er zijn er maar weinig die het kunnen halen.’ Dat vond ik een heel mooi compliment.
Heb je ook in de horeca gewerkt naast Noorderzon?
Eigenlijk niet, maar ik heb wel tien jaar lang tapinstallaties gebouwd en aangesloten voor bedrijven in de stad. En ik heb ook al twintig jaar mijn horecapapieren. Dat is eigenlijk wel een plus. Veel vrijwilligers op Noorderzon weten van toeten nog blazen, die hebben geen drankenkennis. Soms merk ik dat wel. Ik ben iemand die graag commentaar levert en mensen wat wil leren. Ik heb het wiel al uitgevonden, dus als je nou eens één keer iets doet zoals ik dat voordoe, dan gaat het prima. Ben je eigenwijs, dan doe je het niet. Maar ik ben ook heel eigenwijs hoor. Ik weet soms dat ik gelijk heb en daarom permitteer ik het mij om eigenwijs te zijn.
Wat is er nog leuk aan Noorderzon na twintig jaar vrijwilliger te zijn geweest?
Het publiek is leuk. Wat er op straat gebeurt. Ik sta ook altijd aan de straatkant, ik ben begonnen met de buitenbar. De interactie met het publiek en alles wat erbij komt, dat vind ik leuk. Voorstellingen zie ik bijna niet.
Wat doe je naast Noorderzon en de der Aa-Kerk nog meer?
Soms treed ik op met mijn mondharp. Ik heb al een paar keer op het podium gestaan met Rasta Robert & friends bijvoorbeeld. En ik geef met een groep ook al tien jaar lang klankmassages op een festival dat altijd vlak voor Noorderzon valt, het Landjuweel Festival. Zo’n sessie duurt anderhalf uur, waarbij de mensen in een cirkel op de grond liggen en wij met allerlei soorten instrumenten, mondharp, didgeridoo, trommels, van alles, tussen de mensen doorlopen en spelen. Alleen het begin en het einde is hetzelfde, maar alles wat daartussenin gebeurt is intuïtief op dat moment. Geen een sessie is dus gelijk. Muziek is een heel krachtig instrument, dat weten veel mensen niet. Als wij oerwoudgeluiden spelen, dan wanen mensen zich ook echt in het oerwoud. Soms spelen we maar een heel klein stukje boven ze met bijvoorbeeld een didgeridoo of sjamaantrommels. Dat geluid dringt echt door je hele lijf. Of ik ga met van die kleine belletjes bij je oren. Dat reageren mensen heel sterk op, dat verbaast mij nog iedere keer. Je ziet mensen gewoon trillen. Sommige mensen zijn binnen vijf minuten vertrokken, die zijn dan al helemaal in trance. Het is echt een soort trippen zonder drugs.
