Toen ik met een half oor naar de inauguratiespeech van Obama luisterde, had ik niet het idee dat ik er iets van zou onthouden. De waarheid bleek anders. Want toen ik die avond stond te swingen in het cafeetje de Kachel klonk plots Obama’s donkere stem in mijn hoofd: ‘Know that your people will judge you on what you can build, not what you destroy.’

Gelijk heb je Obama, dacht ik toen ik in een waas van rook de verslagen café-eigenaar aan zijn toog zag hangen. Café de Kachel, ook wel bekend als the hottest place in town, moest namelijk 6 februari de gang naar de rechtbank maken omdat de kroeg het rookverbod overtreedt.

De Kachel verkeert in goed gezelschap. Omdat hij tot haat zou hebben aangezet moet ook Geert Wilders voor de rechter verschijnen. Je hoeft geen groot licht te zijn om te zien dat hier sprake is van een tendens. Iedereen loopt elkaar te destroyen, om met Obama te spreken. De overheid met zijn technocratische regeltjes, Wilders met zijn gevloek en getier, maar ook de internetmalloten met hun simpele meninkjes.

Worden er nog wel dingen opgebouwd? Ja. Kijk maar naar de Duitse schrijfster Juli Zeh. In haar toneelstuk Corpus Delicti staat in het jaar 2057 een vrouw terecht vanwege het feit dat ze rookt en tegendraadse ideeën heeft. Zeh neemt zo de fantasieloosheid van de regelgrage overheid op de hak en stelt dat democratie berust op vrijwilligheid en dat als je de fundamenten onder de democratie vandaan haalt, die vrijwilligheid in de kiem wordt gesmoord.

Laat de juristen naar dit toneelstuk kijken en ze zullen zien dat regels niet zaligmakend zijn. Laat Wilders ernaar kijken en hij zal, net als de juristen, zien dat de waarde van de democratie niet in haar uitersten ligt. Laat de internetmalloten ernaar kijken en ze zullen zien wat kunst is. En als ze dat niet zien heeft de buitenlucht op weg ernaar toe ze vast goed gedaan.

Het wordt een drukke en broeierige avond in het theater. Als iedereen de zaal verlaat voor een drankje in de foyer staat daar de eigenaar van De Kachel achter de bar. ‘En? Wat vond u er van?’ vraagt hij terwijl hij een biertje voor een jurist tapt. ‘Tja, de facto zijn we misschien iets te ver gegaan.’ ‘Ik ook, ik ook’, roept een blonde man met een Limburgs accent. ‘Bier?’ vraagt de barman. ‘Nee, toegeven! Ik ben ook te ver gegaan’, zegt Geert Wilders.

Dan komt er een klein puisterig ventje bij staan. ‘Ik heb me mijn hele jonge leven achter een nickname verscholen, maar halverwege de slotscène wist ik het: ik wil minister-president worden!’ Ik zat aan de andere kant van de bar en zag hoe Juli Zeh naar de barman knipoogde terwijl ze elegant een sigaret opstak. Begrepen maar meer mensen dat problemen ook in de kroeg kunnen worden opgelost.

Lise Evers

Popularity: 64% [?]